พินัยกรรมชีวิต: สิทธิในการเลือกวาระสุดท้ายอย่างสงบ

หลายคนอาจไม่เคยคิดว่า ตนเองสามารถกำหนดการดูแลในวาระสุดท้ายของชีวิตได้ล่วงหน้า ตามมาตรา 12 แห่งพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 บุคคลมีสิทธิทำหนังสือแสดงเจตนาปฏิเสธการรักษาที่เพียงยืดการตายออกไป เอกสารนี้เรียกกันทั่วไปว่า "พินัยกรรมชีวิต"

Many people may never have thought that they can decide in advance how they are cared for at the end of their life. Under Section 12 of the National Health Act B.E. 2550 (2007), a person has the right to make a written declaration refusing treatment that merely prolongs dying. This document is commonly called a "living will".

พินัยกรรมชีวิตแตกต่างจากการุณยฆาตอย่างสิ้นเชิง ผู้ทำไม่ได้ขอให้แพทย์เร่งให้ตนเสียชีวิต แต่ขอเพียงไม่ให้ใช้เครื่องมือยื้อชีวิตเมื่อไม่มีทางรักษาให้หายแล้ว ทั้งนี้ ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายที่อนุญาตให้ทำการุณยฆาต

A living will is completely different from euthanasia. The person making it does not ask doctors to hasten their death; they only ask that machines not be used to prolong life once there is no way to cure them. Note that Thailand still has no law permitting euthanasia.

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ระบุว่า จำนวนผู้ทำพินัยกรรมชีวิตผ่านระบบออนไลน์เพิ่มขึ้นกว่าสิบเท่า จนเกือบแตะหนึ่งแสนคน ผู้ทำส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงอายุเกิน 60 ปี รองลงมาคือผู้หญิงวัย 45–59 ปี จังหวัดที่มีผู้ทำมากที่สุดคือนครราชสีมา ตามด้วยสุโขทัยและนครศรีธรรมราช

Data from the National Health Commission Office (NHCO) shows the number of people making living wills online has risen more than tenfold, to nearly one hundred thousand. Most of those making them are women over 60, followed by women aged 45–59. The province with the most is Nakhon Ratchasima, followed by Sukhothai and Nakhon Si Thammarat.

รองเลขาธิการ สช. มองว่า คนไทยเข้าใจเรื่องนี้มากขึ้น และคนทุกช่วงวัยเริ่มหันมาวางแผนชีวิตช่วงสุดท้าย การเตรียมตัวล่วงหน้าไม่เพียงช่วยตัวผู้ป่วยเอง แต่ยังช่วยลดภาระการตัดสินใจของลูกหลานด้วย สำหรับผู้ที่ยังไม่พร้อมทำเอกสารทางการ ก็สามารถเริ่มจากการบันทึกความต้องการไว้ในสมุดวางแผนที่ชื่อ "สมุดเบาใจ"

The NHCO's deputy secretary-general believes Thais understand this matter better now, and people of all ages are starting to plan for the last stage of life. Preparing in advance helps not only the patient but also relieves their children of difficult decisions. Those not yet ready to make a formal document can start by recording their wishes in a planning booklet called "Samut Bao Jai".

ผู้ดูแลวัย 64 ปีรายหนึ่งเล่าว่า พ่อแม่ของเธอแสดงเจตนาไว้ว่าไม่ต้องการการปั๊มหัวใจหรือเครื่องช่วยหายใจ ในที่สุด ทั้งสองท่านก็จากไปอย่างสงบที่บ้าน เรื่องราวนี้สะท้อนว่า การตายดีเป็นสิทธิที่ทุกคนควรได้รับการเคารพ

One 64-year-old caregiver recounted that her parents had made it clear they did not want CPR or a ventilator. In the end, both of them passed away peacefully at home. This story shows that a good death is a right everyone should have respected.